Een vriend van mij heeft iets met mensen die hun armen weid uitspreiden: om te zwaaien, om te balanceren, omdat ze te veel ijzer in het bloed hebben, om te provoceren, om wat voor reden dan ook; het resulteert bewust of onbewust in een Jezusfiguur.

Als je er op gaat letten komt die pose keer op keer terug, bijvoorbeeld in films. Maar niet alleen het beeld van Jezus als pose, maar ook als karakter. In ieder verhaal, in iedere film zit iets wat te herleiden is op Christus. De (anti-)held van een film kan dat heel goed zijn, maar het zou ook zomaar een onopvallend sleutelfiguur kunnen zijn.

Die gedachte is wat betreft terug te leiden op de idee dat ieder verhaal bewust of onbewust wijst op een onderliggend verhaal. Tijdens deze toespraak legt Tim Keller uit hoe J.R.R. Tolkien C. S. Lewis ervan probeerde te overtuigen dat het christendom geloofwaardig was:

Click here to view the embedded video.

De haat tegen het westen en de scheve verhoudingen, zijn niet alleen domme pech van mensen die in te droge of te warme landen wonen, ze zijn het gevolg van een geschiedenis van plundering, slavernij en kolonisatie, m.a.w. : door onze collectieve schuld (Henk Bakker).

Groot gemis is dat Jean geen handvatten geeft voor de westerse burger om iets van dat verleden recht te zetten. Hij geeft wel voorbeelden van een omslag in met name Bolivia, en ook hoe bijvoorbeeld Noorwegen daarbij heeft geholpen door expertise uit te besteden in de vorm van technici, maar niet van wat jij en ik kunnen doen om er voor te zorgen dat wat er scheef gegroeid is recht gezet kan worden.

Een gemiste kans, want als je het boek uit hebt wil je niks liever dan iets doen. Misschien een sequel? Henrie Nouwen neemt in zijn boek “De weg naar vrede” als westerling wel duidelijk stelling in over hoe dat zou kunnen.

De jongste zoon
Op maar liefst twee van de plus minus zes eilanden die Odysseus tijdens zijn reis aandoet blijft hij hangen bij bekorige dames die hem inpalmen en zijn tijd verdoen. Hij blijft een jaar of 20 weg en daarvan hangt hij er zo’n 10 (?) in de armen van schone halfgodinnen. Ook de jongste zoon verdoet zijn kapitaal aan de hoeren (aldus de oudste zoon), verspilt zijn tijd en geld. Beiden merken ze op den duur dat het nergens toe leidt (de jongste zoon wat radicaler) en keren ze weer huiswaards.

De oudste zoon
Misschien is het hoofdthema van het verhaal wel Odysseus zijn trots en ego en onwil te erkennen dat hij het zonder de goden niet afkan. Odysseus doet het uiteindelijk beter dan zijn tegenhanger in de bijbel, want hij komt wel tot inkeer.

De vader
Uiteindelijk is Odysseus natuurlijk de vader die thuis orde op zaken komt stellen. De mannen die zijn vrouw Penelope wilden trouwen en zo zijn rijk, of in zijn eigen woorden: zijn wereld wilden overnemen krijgen als antwoord daarop het deksel op hun neus, de dood in de pot, de speer in de borst. Is dat niet ook een beetje de boodschap van de bijbel en het verhaal van de verloren zoon: als je het alleen wilt doen, als je de Schepper er buiten wilt houden dan leef je een doods leven. Zonder de bron van leven is er uiteindelijk geen leven.

De ware zoon
Bovendien heeft Odysseus messiaanse trekjes. Zo daalt hij af de onderwereld in en kan hij de taak volbrengen die verder niemand aankan. Als de boog gespannen moet worden en een pijl door een reeks gaten gejast moet worden stelt iemand: “No living man could do that.” is Odysseus zijn tegenstelling: “Then how about a dead man?”